زندگی و آثار جیم جارموش

بررسی فیلم مرد مرده قسمت دوم

jarmusch — Sun, 15 Jan 2006 08:07:18 GMT

با عرض معذرت از دوستان٬ دیگه حوصله نوشتن ندارم. منتظر مطلب جدیدی نباشید.

خداحافظ همگی!

بررسی فیلم مرد مرده قسمت اول

jarmusch — Sun, 15 Jan 2006 08:06:35 GMT

Dead man

مرد مرده

نویسنده و کارگردان: جیم جارموش

بازیگران: جانی دپ، گری فارمر، رابرت میچم، میلی اویتال

موزیک: نیل یانگ

120 دقیقه، سیاه سفید، محصول 1995

یک حسابدار تازه بیکارشده به نام ویلیام بلیک (جانی دپ) که در حال مسافرت به غرب است تا کاری را که در یک کارگاه فلزکاری که توسط شخصی به نام دیکینسن ( رابرت میچم) اداره میشود را بدست آورد، اما در میابد که این موقعیت پیش از او اشغال شده است. اندکی پس از آن در همخوابگی با زنی به نام تل راسل (میلی اویتال)، به ناگهان خود را درگیر قتل عاشق سابق زن (گبرل برن) میابد که پسر دیکینسن است، مرد به آنها شلیک میکند و بلیک نیز در دفاع از خود وی را میکشد. با زخمی جدی از یک گلوله در همان کشمکش، بلیک بقیه فیلم را در حال مردن است، عمداتا در دل طبیعت و مخصوصا با همراهی یک بومی امریکایی تنها و بدون قبیله به نام نوبادی (گری فارمر) از دل ماجراها و برخوردهای گوناگون با غریبه ها میگذرند، که بسیاری از آنها مزدورانی هستند که توسط دیکینسن برای شکار بلیک و گرفتن جایزه گسیل شده اند.

موسیقی این فیلم موضوعی است که نمیتوان بی تفاوت از کنار آن گذشت. «نيل يانگ » يكى از نوابغ دنياى موسيقى است كه نبوغ او گاهى به مرزهاى جنون هم مى رسد. او از سال ها پيش در دنياى موسيقى به كار مشغول شده است و هر چند سبك راك حيطه اصلى فعاليت او محسوب میشود، اما در اين حيطه نيز آثار بسيار متفاوتى خلق كرده است. آثارى كه گاهى اين ترديد را در شنونده ايجاد مى كنند كه آيا واقعاً متعلق به يانگ هستند؟

يانگ با جيم جارموش براى ساخت موسيقى فيلم «مرد مرده» همكارى داشت و نتيجه همكارى اين دو پديده عالم موسيقى و سينما به خلق آثارى منجر شد كه هم تصاوير و هم موسيقى منحصر به فردى داشت. بداهه نوازى هاى يانگ بر روى تصاوير جارموش خاطره اى براى بيننده فيلم به جا مى گذارد كه اگر فقط به موسيقى اين فيلم گوش كند ناخودآگاه به ياد تصاوير فيلم مى افتد.

يانگ كه هميشه در آثار خود روحى سرگردان و جست وجوگر را در دنياى معاصر به نمايش مى گذارد، اين بار به مرثيه سرايى براى مردى در قرن ۱۹ ميلادى مى پردازد كه فاصله چندانى با مرگ ندارد. موسيقى فيلم «مرد مرده» آنقدر متفاوت از ديگر آثار نيل يانگ است كه باور اينكه اين قطعات متعلق به اوست دشوار به نظر مى رسد. شباهت اين اثر يا ديگر آثار اين آهنگساز و خواننده تنها در لحظات اوج گيرى موسيقى و زخمه زدن هاى هيستريك او روى سيم هاى گيتار مشخص مى شود. موسيقى اين فيلم بخش ديگرى از شخصيت يانگ را آشكار مى كند؛ بخشى كه گويا پيش از ساخته شدن اين فيلم در پشت هيجان ها، خشونت اشعار و موسيقى او پنهان مانده بود.

جارموش در باره انتخاب نیل یانگ برای ساخت موزیک فیلم میگوید:

«وقتی داشتم فیلمنامه رو می نوشتم این رویای من بود که فکر نمیکردم عملی بشه. اما خوب من آدم خیلی خوش شانسی بودم. وقتی داشتیم فیلم رو میگرفتیم آلبوم Sleep with Angels دراومد و من موقع فیلمبرداری همزمان به نیل یانگ و Crazy Horse گوش میکردم. یه چیز جادویی بود و درست انگ این فیلم.

یه بار همه عوامل فیلم باهم رفتیم تا در اریزونا اجراش رو ببینیم. اولین باری بود که میدیدمش. یه پارتی داشتم که از طریق اون تونستم برم پشت صحنه و باهاش حرف بزنم. بعد از ساخت فیلم هم یه نسخه براش فرستادم و اون گفتکه ازش خوشش اومده و موسیقیش رو میسازه.

اون نسخه از فیلم دو ساعت ونیم بود و نیل در عرض دو روز سه بار فیلم رو یه سره دید و نذاشت تو هیچ لحظه ای متوقف بشه. بعدش ازم یه لیست از تمام جاهایی رو که میخواست موسیقی داشته باشه خواست و از اون به عنوان یه نقشه استفاده کرد، ولی در واقع روی فیلم تمرکز کرد. به همین خاطر موسیقی فیلم به نوعی واکنش احساس نیل به فیلمه.»

نقد و بررسی فیلم شب روی زمین

jarmusch — Sun, 15 Jan 2006 08:04:09 GMT

Night on Earth

شب روي زمين

نویسنده و كارگردان: جيم جارموش

بازيگران: وينونا رايدر, جينا رولندز,روبرتو بنيني,آرمين مولر اشتال...

موسیقی: تام ویتس

محصول 1991

129 دقیقه رنگی

در مورد این فیلم قبلا در وبلاگ روبرتو بنینی صحبت شده. میتونید برید اینجا رو ببینید:

http://benigni.blogfa.com/cat-7.aspx

گزیده ای از گفتگوهای مختلف با جیم جارموش درباره فیلم قهوه و سیگار

jarmusch — Sun, 08 Jan 2006 08:08:18 GMT

چرا این اسم رو براي فيلم انتخاب كردي؟

- موضوع و مضمون فيلم، قهوه و يا سيگار نيست. اين دو مقدمه و بهانه اي براي نمايش بخشهايي غم انگيز و غير دراماتيك از زندگي روزمره همه ماست. فيلم درباره زمانيه كه ما از چيزي دلگير و دل شكسته ميشيم و به سراغ مصرف اين دو میريم. اين دو بهانه اي هستند تا ما شخصيت هاي فيلم را در كنار هم بشونيم و گوشه هايي از زندگي روزانه را به نمايش بذاريم.

چه چيزى تو اين فيلم هست كه ممكنه باعث جذب تماشاگر بشه؟

- خب، من فكر مي كنم زندگي ما رو لحظه هايي كوچك خلق كرده كه ضرورتاً لحظاتي دراماتيك (ماجرایی) نيستند. من به دلايل خاصی مجذوب اين لحظاتم . مثلاً تو فيلم «شب روى زمين» من به لحظاتى پرداختم كه در يك فيلم متعارف به عنوان لحظات دورانداختنى قلمداد میشدند، لحظاتى به ظاهر بى اهميت كه در اصل، زندگى ما را شكل مى ده. ياسوجيرو ازو يكى از فيلمسازهاى موردعلاقه منه. هنگام ديدارم از ژاپن سر خاك اون رفتم. روي سنگ مزارش يك دست نوشته چيني بود كه نوشته بود: «فضایی در لابه لاى چيزها وجود دارد.» من عاشق اين فاصله و فضا هستم.

قهوه و سيگار از چند اپيزود تشكيل شده كه ظاهراً هيچ ارتباطى با هم ندارند. مى خوام ببينم كه در ذهن تو، چه عاملى اين قسمتها رو به هم مرتبط مى كرد؟

- همونطور كه گفتم همه اين اپيزودها به لحظات غير دراماتيك زندگى افراد میپردازه، افرادى كه به يك كافه آمده اند تا قهوه اى بخورند، سيگارى بكشند و استراحتى بكنند، ناتوانى در ارتباط برقرار كردن، كه از تم هاى موردعلاقه و هميشگى منه و دلخورى هاى كوچیكى كه بين آدم ها پيش مى آد و اينكه افراد چگونه به گفته هاى همديگه واكنش نشون مى دن، فكر مى كنم اين چيزها حلقه هاى ارتباطى هستند كه اين اپيزودها را به هم پيوند میدند.

فكر مى كنم يك چيز ديگه هم در همه اپيزودهاى فيلم وجودداره، نوعى تكرار كه تقريباً به شكل يك ترجيع بند دراومده.

- آره. بعضى ديالوگ ها هست كه در همه اپيزودها تكرار میشه. موقعيت ها و مكان هم در همه اپيزودها ثابت و تكراریه. همين طور طرز فيلمبردارى و نوع نماها. من در همه اپيزودها يك نماى مستر داشتم، يك نماى دو نفره، يك نماى يك نفره و يك نما از بالا، از ميز. موقع ساخت فيلم هاى بلند، من خيلى نسبت به مكان دوربين و اندازه نماها حساس ام ولى در اپيزودهاى قهوه و سيگار اينطور نبود، يعنى اين چيزها از قبل معلوم بود و من مجبور نبودم براى ميزانسن بندى و دكوپاژ وقت صرف كنم. اين باعث مى شد تا سر صحنه آزادى عمل بيشترى داشته باشم، فرصت كافى داشتم تا درباره گفت وگوها، جزئيات و ريزه كارى هاى رفتارى كاراكترها و چگونگى كنش ها و واكنش هاى آنها فكر كنم. در واقع اين اپيزودها براى من حكم كارتونو داشتند، خيلى مسخره و خيلى با مزه بودند.

به نظر مى آد كه اين اپيزودا به صورت بداهه ساخته شده. اصلاً فيلمنامه براى اين اپيزودها نوشته بودى؟

- آره، براى همشون فيلمنامه نوشته بودم ولى بعضى از اپيزودها خيلى از فيلمنامه اصلى منحرف شدند، مثل صحنه اي كه از بنيني و استيو گرفتيم ، اين يكي از آن صحنه هايیه كه خيلي خوب في البداهه كار شده. اما بقيه صحنه ها حول وحوش فیلمنامه کارشده. مثلا اون قسمتی رو که با تام ویتس و ایگی پاپ ساختم، وقت زیادی برای تمرین تداشتیم. تام خسته بود و تازه یه روز از ضبط ویدیویی آهنگ I don’t want to grow up نگذشته بود و مصاحبه های زیادی انجام داده بود و واقعا خسته بود و تو فیلم ما خیلی عبوس ظاهر شده. کمی تو مود عبوسی و ترشرویی بود. اون روز صبح سرحال نبود. شب فیلمنامه رو بهش داده بودم و تام کمی دیرتر از من و ایگی سر صحنه اومد و فیلمنامه رو انداخت رو میز و گفت: «خب، میدونی، شاید این شوخیها برای تو خنده دار باشن ولی بهتره دورشونو خط بکشی، چون من بهشون نگاه نمیکنم.» و بعدش یه نگاهی به ایگی بیچاره انداخت و گفت «تو چی میگی؟» و ایگی گفت: « به نظرم بهتره برم یه قهوه بیارم و بذارم تا شما یه گپی باهم بزنین.» بعدش من تام رو آروم کردم و فهمیدم صبح به اون زودی تو مودش نیست. بعدش به تدریج حال و هواش عوض شد و تمام روز رو بخوبی کار کرد و همه چیز به خوبی پیش رفت. اگه اون روز تام تو حال و هوای خوبی بود فکر نمیکنم فیلممون این قدر خنده دار میشد.

این اپیزودا حالت وقايع نگاري و شرح حال دارند، يا براساس يك طراحي متفاوت بنا شده ند؟

- ما اولين قسمت فيلمو با بازي روبرتو بنيني بلافاصله بعد از پايان كار «مغلوب قانون» شروع كرديم. به همين دليل سه قصه اول ما حالت وقايع نگاري دارند. بعد كم كم اين حال و هوا عوض میشه و به سمت يك كار غريزي میره. وقتي اين قصه ها رو كنار هم قرار دادم، چندين بار جاشونو را با هم عوض كردم تا ببينم نتيجه كار چی میشه و ما شاهد چه نوع تغييرات احتمالي خواهيم بود؟، ميخواستم ببينم در چه شكل و صورتي اونا بهترين كاركرد خودشونو خواهند داشت. اين كار مثل جدولي بود كه تلاش مي كردم تا به اشكال مختلف آنو حل كنم.

در كل اين فيلمو يه فيلم رئاليستى مى دونى؟

- نه، اين فيلم يك فيلم واقعاً رئاليستى نيست و شخصيت ها هم شخصيت هاى رئال نيستند ولى هدف من از ساخت اين فيلم، رسيدن به نوعى واقعيت درباره انسانها و كنش ها و واكنش هاى آنها بود.

بررسی فیلم قهوه و سیگار

jarmusch — Sat, 07 Jan 2006 10:10:09 GMT

Coffee and Cigarettes

قهوه و سیگار

نویسنده و کارگردان: جیم جارموش

بازیگران: روبرتو بنيني، استيون رايت، جويي لي، سينك لي، استيو بوسمي، ايگي پاپ، تام ويتس، جوزف ريگانو، ويني ولا، ويني ولاجونيور، رني فرنچ، اي جي رود ريگوئز، آلكس دسكاس، كيت بلانشت، بیل موری، RZA و ...

محصول 2004، سیاه وسفید در 95 دقیقه

این فيلم شامل مجموعه اي از یازده قصه كوتاه است كه در همه آنها قهوه و سيگار حضور دارد. در حقيقت، قهوه و سيگار نقطه اشتراك همه اين قصه هاست. و شخصیتهای فیلم با همراه با صرف قهوه و سیگار نظرات مختلف خود را بیان میکنند.

1.Strange to meet you

2.Twins

3.Somewhere in California

4.Those Things'll Kill Ya

5.Renée

6.No Problem

7.Cousins

8.Jack Shows Meg His Tesla Coil

9.Cousins?

10.Delirium

11.Champagne

هر قصه وابستگي كامل به بازيگر و نوع حضور او د ارد . به همین جهت بعضی از داستانها داراي انرژي و تحرك بيشتري هستند. ممكن است قصه ها كمي غريب و يا عجيب به نظر برسند ، اما جذابيت اصلي فيلم هم در همين است. چنين چيزي در فيلم هاي جيم جارموش غيرممكن نيست. فيلم طي يك دوره هفده ساله ساخته شده است به عنوان مثال سه اپیزود اول به ترتیب در سالهای 1986، 1989 و 1993 ساخته شده اند.

نام كوچك تمام شخصيتهاي فيلم همان نام كوچك و اصلي خود آنهاست. بجز كيت بلانشت که به دليل بازی در نقش خودش و دختر عمويش نام كوچك ديگري دارد.

وارگو رئيس باند خلافكار فيلم «گوست د اگ» به صورت يك عكس روي ديواري قرار دارد كه گنگسترهاي فيلم جارموش كه شكلي كاريكاتورگونه و بچگانه دارند، در آنجا حضور دارند.

بررسی فیلم مغلوب قانون

jarmusch — Sat, 07 Jan 2006 10:07:28 GMT

Down by Law

مغلوب قانون

نویسنده و کارگردان: جیم جارموش

بازیگران: روبرتو بنینی، تام ویتس، جان لوری، نیکلتا براسکی

موسیقی: جان لوری

محصول 1986، سیاه و سفید در 107 دقیقه

این فیلم در وبلاگ روبرتو بنینی مورد بررسی قرار گرفته است:

http://benigni.blogfa.com/cat-8.aspx

گزیده ای از گفتگوهای مختلف با جیم جارموش درباره فیلم عجیبتر از بهشت

jarmusch — Sat, 07 Jan 2006 08:14:18 GMT

چه جوری با بازیگرهای فیلم آشنا شدی؟

جان لوری

- جان ومن هفت سال پیش (1977) با هم آشنا شدیم وفکر میکنم اولین بار اون تو Mudd Club دیدم و چندبار توخیابون بهش برخوردم. یه شب بعد از اینکه چند نفر جیبش رو میزنن، ما باهم تو خیابون میشینیم و اون حدود جچهار پنج ساعت حرف میزنه و از همون جا بود که با هم دوست شدیم. اون موقع تو یه گروه موسیقی بود و تو Squt Theatre اجرا میکرد.

استر بالینت

- استر هم نه تا ده سال تو Squt Theatre بود. تو بوداپست متولد شده. اون بازیگری رو با نقش یه بچه تو نمایش، فکر کنم «آخرین عشق اندی وارهل» یا شایدم «خوک، بچه، آتش» بود، شروع کرد. کارشو برای بار اول تو نمایش «آقای دد و خانم فری» تو یه سکانس از فیلم دیدم.

ریچارد ادسن

- اون رو از طریق موسیقی پیدا کردم و اجراشو قبلا دیده بودم. بعد از تماشای اون تو صحنه های مختلف موسیقی، به نظرم اومد که میتونه بازیگر واقعا خوبی باشه.

در فیلم مرگ نیست، سکس وجود نداره و مینیمال ترین صحنه تعقیب و گریز توشه. چرا این سه درونمایه همیشگی سینمای آمریکا رو حذف کردی؟

- میخواستم داستانی بسازم که به هیچ چیز خاص و کلیشه ای تکیه نداشته باشه. شخصیت های این فیلم جاه طلبی ندارن و آدمای روشنفکری نیستن. اونا دائما از هستی خودشون و یا از موقعیت اطرافشون سوال نمیکنن، در عوض یه نوع حس پذیرش اونا رو دارن... بیشتر دوس دارن دنبال جایی باشن تا بتونن ورق بازی کنن تا اینکه چیزایی مثل نمادهای فلسفی یا مثل اینا رو تفسیر کنن. به همین خاطره که خشونت و سکس و چیزای معمول کذایی تو این فیلم نیست. کل ایده این فیلم اینه که به تماشاگر چیزی رو نشون بدی که انتظارش رو نداره، ... اگه در هر لحظه از داستان فیلمو نگه داری، تماشاگر نمیتونه حدس بزنه که بعدش چی میشه. در عوض اونا بیشتر به جزییات ریز، به موقعیتها و شخصها توجه میکنن.

چرا از فاصله گذاری سیاه استفاده کردی؟

- چون هر صحنه یه نمای منفرده و این که تصویر قبل از اونکه به تصویر بعدی متصل بشه، چند لحظه ای تو حافظه تماشاگر ثبت بشه برام واقعا مهم بود. مسئله دیگه گذشت زمان بود. با اون فضاهای سیاه تونستم بر حسب روایت به ده دقیقه بعدتر در همون روز یا دور روز بعد یا... پرش کنم.

هرچی که به سمت پایان داستان نزدیک میشیم، فاصله های سیاه کوتاهتر میشن، فکر میکنم این رو ریتم داستان خیلی تاثیر میذاره. چیزی بود که خیلی روش فکر کردیم و برای هرکدومشون جداگانه تصمیم گرفتیم.

بهشتی وجود نداره، داره؟

نه. واقعا نه. من به گرفتن هویج جلوی چشم الاغ اعتقادی ندارم. به نظر من آدم باید با واقعیتهای اطرافش روبرو بشه.

فلوریدا که ظاهرا باید همون بهشت رویایی باشه، فقط یه چمنزار متفاوت و یه چشم انداز کمی غیر معمول تر از کلیولنده. این همون چیزیه که وقتی به اطراف سفر میکنم حس میکنم. یه حس یکنواختی و یکسانی تو سراسر آمریکا ... به همین علت و برای این شخصیتها بهشتی وجود نداره. این چیزیه که شما میسازین تا احساس راحتی یا ایمنی بیشتری کنین. اما واقعیت این چیزها نیست.

بررسی فیلم عجیب تر از بهشت

jarmusch — Thu, 05 Jan 2006 07:59:59 GMT

Stranger Than Paradise

عجيب تر از بهشت

نویسنده و کارگردان: جیم جارموش

بازیگران: استر بالینت، جان لوری، ریچارد ادسن

موزیک: جان لوری، آرون پیچ، اسکریمین جی هاوکینز

محصول سال 1984، سیاه وسفید 89 دقیقه

عجيب تر از بهشت مانند اغلب آثار جیم جارموش فیلمی اپیزودیک در سه قسمت است، این فیلم سیاه وسفید روایتگر نسلي واخورده و از خود بيگانه است. اوا (استر بالینت) ,ويلي (جان لوری) و ادي (ریچارد ادسن) نمايندگان اين نسل هستند.

این فیلم با اوا شروع میشود که از بوداپست به نیورک میرود و با زندگی پسر عمویش ویلی و دوست همراهش ادی ادامه میابد. آنها به اتفاق هم در آمریکای صنعتی و غمزده به سبک یک کمدی سیاه به ولگردی میپردازند.

نام قسمت اول فیلم «دنیای جدید» است. طنز ماجرا نیز در همین جاست. خیابانها ویرانند، مکان کهنه و داغان است و فرهنگ خودش را مسخره میکند، " کیفیتی که میتوانی به آن اطمینان کنی " نوشته ای است بر پمپ بنزینی که ویران شده است. " ایالات متحده همه جا " ( جمله ای که فقط چند شیشکی برازنده اش است) درشت بر دیوارها نوشته شده است. جارموش در مورد اینکه چرا در این فیلم روی زشتی های صنعتی تاکید شده است میگوید که مردم آمریکا تصور خاصی از نحوه زندگی در اورپای مرکزی دارند، من در این فیلم خواستم این تصویر را وارونه کنم و به آمریکا برگردانم!

شخصیت ویلی بسیار انسانی ساخته شده است. او نمیتواند احساسش را پنهان کند. هنگامی که اوا قصد ترک کردنش را دارد، بسیار آشفته و پریشان میشود، اما در عین حال به بدی با او برخورد میکند، هرچند ذاتا راضی به رفتن او نیست.

وقتی که اوا پیراهنی را که ویلی برایش خریده است در سطل زباله میاندازد. ادی شاهد این قضیه است. در سکانس پایانی بخش اول ویلی و ادی میبینیم که در اتاق نشسته اند و آبجو مینوشند. مشخص است که ادی میخواهد چیزی در مورد اوا به ویلی بگوید، تماشاگر این را حس میکند و میداند، اما او هیچ حرفی نمیزند و قسمت اول با زیبایی تمام میشود.

قسمت دوم روايت ماجراهايي است كه يكسال بعد برای شخصيتهاي اتفاق میافتد. ويلي به ادي پيشنهاد مي دهد كه به جاي گرمي بروند...جايي كه بهشت آنها باشد.

در قسمت سوم با نام بهشت، قرار مي گذارند كه به فلوريدا بروند، اما آنجا جهنمي است كه زشتي از همه جاي آن مي بارد. بهشت موعود اين سه قهرمان جارموش ,ناكجاآبادي است خاموش و ساكت و يخزده كه در آن همه چيز متوقف شده است.

در نهايت ادي به نيويورك مي رود و ايوا در شهري كه اقامت كرده بود مي ماند.

كلا هر سه اپيزود فيلم نمايشگر شخصيتهايي است كه با محيط تجانسي ندارند و روابطشان سرد و عاطفي است. فيلم داراي نماهايي بلند در فضاهايي بسته است كه با فضاهايي سياه به نماي بعد فيد مي شود.

در 67 نمای مختلف از فاصله گذاریهای سیاه استفاده شده که زمان آنها بین صحنه های مختلف متفاوت است و به تدریج تا انتهای داستان که نبض فیلم تندتر میشود، کوتاه تر میشوند.

کارگردان به گفته خود، خواسته است تصویر صحنه جاری، قبل از اتصال به تصویر بعدی، چند لحظه در ذهن تماشاگر ثبت شود و همچنین القای حس گذشت زمان را نیز امکان پذیر سازد.

طرح داستانی فيلم بسيار ساده و فشرده و در عين حال بی‌اهميت است. در مقابل، فيلمساز موفق به خلق يك سبك زيبا و كمال‌گرا شده كه اثر او را تا حد يك مدی سياه آوانگارد بالا برده است و تعيين مكان‌های تماشايی دوربين،‌ زوايای بديع آن، كادر بندی هوشمندانه و يك تدوين مناسب، ضعف محتوايی فيلم را كاملا جبران كرده و بدين ترتيب تا حد بسيار زيادی مضامين مورد نظر فيلمساز ازخودبيگانگی و فقدان ارتباط ميان شخصيت‌ها را انتقال داده است.

این فیلم با لحن كمدی بديع و در عين حال دلمردگی و افسردگی ظاهری‌اش، تماشاگران و منتقدان را مبهوت خويش ساخت. این فیلم تصويری گزنده و مسخره و در عين حال دلمرده و دلتنگ كننده از سه شخصيت بی‌هدف و سرگردان در قالب يك فرماليسم بی‌اعتنا به قواعد مرسوم ارايه می‌كند.

در سال 1984 جایزه نخل طلای کن ، پلنگ طلایی لکارنو و جایزه بهترین فیلم از انجمن ملی منتقدین فیلم را از ان این فیلم شد.

بررسی فیلم تعطیلات همیشگی

jarmusch — Wed, 04 Jan 2006 14:42:18 GMT

Permanent Vacation
تعطیلات همیشگی

نویسنده و کارگردان: جیم جارموش
بازیگران: کریس پارکر، لیلا گستیل، جان لوری، سارا درایور
موزیک: جیم جارموش و جان لوری
محصول سال 1980 رنگی، 77 دقیقه

تعطیلات همیشگی اولین فیلم بلند جیم جارموش است که بر اساس زندگی واقعی «کریس پارکر» بازیگر اصلی فیلم ساخته شده است. «الی» پسری شانزده ساله، آواره و سرگردان است. نه به مدرسه میرود، نه شغلی دارد و نه حتی در خانه زندگی میکند. فیلم روایتگر برخوردهای او با افراد حاشیه ایی دیگری است که حین پرسه زدن در شهر با آنها برخورد میکند.
جارموش در مورد این فیلم میگوید:

- کریس پارکر بچه ای بود که من تو خیابون باهاش آشنا شدم، دوست خودمه، چهارده سالش بود که باهاش رفیق شدم. اون به هیچ چیز پابند نیست، حتی جایی هم از خودش نداره و همیشه بین دوستاش روزگار میگذرونه. کار و باری هم نداره، خلافکار حرفه ای نیست اما برای پول دراوردن ممکنه خلافهای کوچیکی هم بکنه. البته این فیلم مستند نیست و همه دارن نقش بازی میکنن، شاید نصف اون چیزایی که تو فیلم براش اتفاق میافته واقعی باشن، بقیه اش رو خودم براش ساختم.
موضوع همیشگی فیلمها خشونت و وحشیگریه و شخصیتهایی که به درون این دنیای خطرناک انداخته میشن، خودشون هم بی کله و ظالم میشن. من تو این فیلم خیلی آگاهانه از سکس و خشونت و هر چیزی که اشاره به اونا بکنه، دوری کردم و خواستم که مردم بیشتر حواسشونو به عوالم معنوی و روحی فیلم بدن، جایی که «الی» در ذهنش زندگی میکنه.

«الی» در این فیلم تجسم آدمی بسیار عصبی و بی قراراست، همچنانکه در جایی از فیلم میگوید: « یه وقتایی فکر میکنم که باید خیلی تند و با شتاب زندگی کنم و خیلی جون هم از دنیا برم.»، اما در انتهای فیلم با راحتی و فراغ بال با قایق به پاریس فرار میکند، نه با هواپیما! جارموش در این مورد میگوید:

- اون باید با قایق بره، چون تو سفر با قایق یا قطار، آدم وقت بیشتری داره که ذهنشو استراحت بده و گذشته رو فراموش کنه. من ازش خواستم با قایق بره، بخاطر این نکته که این اقیانوسه که دو قاره رو از هم جدا میکنه. من میخواستم اینو بگم که الی مجبوره از اقیانوس بگذره تا به اون طرف برسه. اگه اون با هواپیما میرفت، این احساس دوری مسافت به هر صورت از بین میرفت.

جیم جارموش این فیلم را به عنوان تز پایانی خود، با شهریه ای که باید به NYU میپرداخت ساخت. که باعث ناراحتی آنان شد و از فیلم هم خوششان نیامد. جارموش در این باره میگوید:

- مدرسهNYU یه جشنواره فیلمهای دانشجویی داشت و من فیلمم رو به اونا دادم. نه تنها فیلم رو رد کردن، بلکه یه نامه خیلی زننده برام فرستادن که در اصل منظورشون این بود که «این چه آشغالیه؟»

در همین زمان توسط یکی از دوستانش به جشنواره فیلم مانهایم آلمان معرفی میشود. در آلمان این فیلم نه تنها برنده یک جایزه 2000 دلاری میشود، بلکه جهت پخش در تلوزیون آلمان، خریداری شده و تمام هزینه های ساخت آن به جارموش پرداخته میشود.

بررسی فیلم گلهای پژمرده قسمت سوم

jarmusch — Wed, 04 Jan 2006 14:39:18 GMT

«بيل مورى» مردى است با گونه هاى استخوانى برجسته، مويى اشرافى و لب هاى باريكى كه برهم مى فشارد تا اتكاى به خود را برساند٬ نه رنجيدگى خاطر را. از آن طنز هاى طعنه آميز بيست سال پيش در «گل هاى پژمرده» فيلم جديد «جيم جارموش»، نشانى برجا نمانده؛ همچنان كه در «راشمور» و «گمشده در غربت» نشانى از او نبود. مورى در چهل وچهار سالگى ابهت بيشترى يافته، حالا مى تواند دوربين را با اندك سوسويى از تبسم در چشمانش٬ و تغيير كوچكى در تاكيد و طنين صدايش٬ معطوف به خود نگه دارد. او اكنون بازيگر بزرگى است، البته به شيوه خاص خود٬ خيلى خود را باز نمى كند و همين است كه به سختى مى توان در ابتداى «گل هاى پژمرده» تصور كرد كه او قرار است چه چيزى باشد، يك دن ژوان سرسخت كه چندين دختر دل شكسته را به حال خود رها مى كند. در آمريكا معمولاً مردان لبخند برلب و پرحرارت كه هرگز دست از خواستن برنمى دارند، مردان موفقى هستند كه همه چيز را به دست مى آورند، اما مورى در اينجا مغرورتر از آن است كه چيزى بخواهد. شخصيتى كه او نقش اش را بازى مى كند و «دان جانستون» نام دارد، مرد گوشه گيرى است كه كمتر چيزى بر زبان مى آورد. هنگامى كه تازه ترين دوست اش (جولى دلپى) او را رها مى كند و مى رود، آرام و بى سروصدا روى كاناپه چرمى اتاق نشيمن بزرگش مى نشيند، بعد دراز مى كشد و غلتى مى زند و به خواب مى رود. تا آنجا كه ما مى بينيم به هيچ كسى احتياج ندارد؛ اصلاً هيچ چيز نمى خواهد.

ارتباط و همكارى ميان مورى و جيم جارموش يعنى تلاقى ميان دو شخصيت محشر و استثنايى و نتيجه اين همكارى اثرى است چشمگير و وزين. هرچند حاصل كار چندان هم رضايت بخش نیست.
بدون شك «گل هاى پژمرده» بهترين اثرى است كه جارموش از زمان كمدى هاى خشک اوليه اش، «عجيب تر از بهشت» (۱۹۸۴) و «مغلوب قانون» (۱۹۸۶) ساخته است، هرچند هنوز هم با زيبايى شناسى مينى ماليستى خودش کار میکند و اتفاقات ديمى و بدون علت مشخص همچنان بر داستان روى پرده سنگينى مى كند. قصد نداريم سئوالاتى از اين قبيل بپرسيم كه چرا يك معامله گر بازنشسته كامپيوتر مانند دان جانستون بايد در جايى زندگى كند كه به نظر مى رسد شهرك متروك و دلگيرى در شمال نيويورك باشد؛ يا چرا هيچ سرگرمى و هيچ دوست و آشنايى غير از يك همسايه فضول و وراج و خوش قلب به نام وينستون (جفرى رايت) ندارد.

با عبارات مرسوم هاليوودی میتوان گفت که دان هيچ گونه«پس زمينه داستانى» ندارد، يعنى بارقه هايى از زندگى بيرونى و درونى كه اعمال او را باورپذير سازد. او انسانى توخالى، خنثى و از همه جا بريده است. البته كه همين طور است، اما مشكل اينجا است كه جارموش و مورى به هم ملحق شده اند تا از اين شخصيت يك فرد توخالى بسازند، بدون اينكه علتى براى وجود برهوت درونى او دست و پا كنند. واقعاً تا چه اندازه اين فيلم متعهد به تصوير كردن يك شخصيت داستانى تازه بوده است و تا چه حد حاصل پرت افتادن اين دو نفر از دنياى پيرامون شان؟

درست در همان روزى كه آخرين عشق دان تركش مى كند، نامه اى بدون امضا به دست او مى رسد، از جانب شخصى كه ادعا مى كند يك دوست قديمى او است و اطلاع مى دهد كه بيست سال است از او فرزند پسرى دارد. اين دوست قديمى كيست؟ آيا واقعاً پسرى در كار هست؟ وينستون، یک کاراگاه آماتور، دان را راهى مى كند تا به دنبال چهار زنى بگردد كه بيست سال پيش با آنها معاشرت مى كرده است. از آنجا كه نامه روى كاغذ صورتى رنگ نوشته شده، وينستون دان را مجاب مى كند كه براى آن زنان گل هاى صورتى رنگ بخرد و در خانه هايشان به دنبال رنگ صورتى بگردد.

جست وجوى بسيار عجيبى است. دان كه از يك سو كنجكاو شده تا بار ديگر آن زن را ببيند و از سوى ديگر معذب است كه چطور بايد از آنها بپرسد٬ خود را مجهز مى كند و فيلم به يك سفرنامه اپیزودیک تبديل مى شود.
دان را مى بينيم كه به نقشه ها نگاه مى كند، در هواپيماها مى خوابد، در چشم اندازهاى روستايى و حومه شهرى با يك اتومبيل اجاره اى رانندگى مى كند، او خودش را يك «پرسه زن داخل تاروس(ماشین فورد)» مى نامد، اما صحنه هاى مسافرت به همان اندازه قراردادى هستند كه حضور گروه كر در يك آواز تکنفره رمانتیک. دان گرفتار نگاه افسرده جارموش به آمريكا است٬ خانه هاى زنان، يك خانه ويلايى طبقه متوسط پائين، يك عمارت اربابى خشك، خانه ساده مدرنيستى در حومه شهر و آلونكى در جايى پرت. همه به يك اندازه غيرجذاب و تهى از زندگى هستند. فيلمبردار فردريك المز، نورى يكنواخت و خاكسترى به تصوير داده كه در عين دلنشين بودن به آن كيفيتى خنثى بخشيده، نورى كه تامل برانگيز و كمابيش تحمل ناپذير است، گوياى آن كه همه اينها مهملاتى آمريكايى بيش نيست.

زنان جارموش كه در بند آن نيستند كه معركه به نظر برسند، همواره زنده تر از مردان او ظاهر شده اند. الن باركين در «مغلوب قانون» از كوره دررفتنى به يادماندنى را به نمايش گذاشت و كيت بلانشت با دو نقش در يكى از داستان هاى كوتاه «قهوه و سيگار،» يك ستاره نفرت انگيز و دخترعموى حسودش، نشان داد كه تا چه حد در زنده كردن نقش هاى دور از خود، آن هم در زمانى كوتاه، كاركشته است.

جارموش محبوبه هاى قديمى دان را به شدت متفاوت با يكديگر درآورده است و برخى از بازيگران زن او در زمان كوتاه حضور روى پرده بسيار خوب از عهده نقش شان برآمده اند؛ مخصوصاً شارون استون در قالب يك بلوند بدشانس كه چيز زيادى از زندگى نمى خواهد و جسيكا لانگ در نقش زن شياد آهنين اراده اى كه «با حيوانات صحبت مى كند.»

جارموش با خلق حفره هايى از خاموشى و اضطراب، انتظار كشيدن در سكوتى كه در آن هر چيزى ممكن است اتفاق بيفتد، دشوارى عشق گمشده و غم انگيز بودن انتظارات فروكش كرده را ماهرانه به تصوير مى كشد.

اين زنان تا اينجا دوام آورده اند اما شادى و خلاقيت شان را از دست داده اند، و رودررويى دان به آنان يا آميزه اى از تلخ و شيرين است و يا سراسر تلخ. آنها همه شيفته رنگ صورتى هستند٬ و هر يك مى تواند مادر بچه دان باشد. اما دان در ارتباط خود به سر تكان دادنى بسنده مى كند و در پايان فيلم ما را حيران برجا مى گذارد و اين سئوال براى ما مى ماند كه آيا خونسردى جارموش واقعاً از نوع ترسى معادل هراس دان از زندگى نيست؟

«گل هاى پژمرده» اثرى يك دست و منسجم است. نگاهى به شدت مغرضانه و سبك فرم گراى شسته و رفته اى دارد، اما بدون انرژى يا شهامتى كه از اين فيلم يك اثر هنرى بسازد. بنابراین نمى توان آن را يك اثر هنرى به حساب آورد.

مشاهده متن اصلی:
http://www.newyorker.com/critics/cinema/articles/050808crci_cinema